ต้นเข็ม

ต้นเข็ม
ชื่อสามัญ: West Indian Jasmine

ต้นเข็ม ต้นไม้ยอดฮิตความหมายดี ที่นิยมปลูกเป็นต้นไม้ริมรั้ว และใช้ประกอบพิธีไหว้ครู ซึ่งต้นเข็มนั้นมีอยู่มากมายหลายสายพันธุ์ เราจะพาไปทำความรู้จักกับต้นเข็มกันค่ะ

ต้นเข็ม เป็นไม้พุ่งขนาดเล็กที่นิยมปลูกเพื่อประดับรั้วบ้าน อีกทั้งยังเป็นต้นไม้ ที่เปรียบเสมือนเป็นสัญลักษณ์แห่งพิธีไหว้ครูอีกด้วย และด้วยลักษณะที่แหลมเล็ก และสีสันที่สดใส ทั้งสีแดง สีส้ม สีชมพู หรือสีขาว พร้อมกับความหมายดีๆ มาฝากให้ทุกคนได้ศึกษาและทำความรู้จักกับต้นเข็มมากยิ่งขึ้นค่ะ

ความเชื่อและความเป็นมงคล

ดอกเข็ม จัดได้ว่าเป็นดอกไม้มงคล ความเชื่อโบราณเชื่อว่า ดอกเข็มที่เรียวแหลม เปรียบได้กับปัญญาที่หลักแหลม และดอกเข็ม ยังถูกยกย่องให้เป็นดอกไม้ประจำวันไหว้ครู และถูกนำไปบูชาพระ หรือนำไปประดับแจกันตามงานพิธีกรรมต่างๆ และควรปลุกในทิศตะวันออก และปลุกในวันพุธอีกด้วย

ลักษณะทั่วไป

ลำต้น ต้นเข็มเป็นไม่พุ่ม มีความสูงของต้นประมาณ 3 – 5 เมตร และลักษณะของกิ่ง เป็นกิ่งเดี่ยว แตกกอและผ่ขยายออกด้านข้าง และมักแตกกิ่งบนยอดต้น
ใบ ใบเข็มเป็นใบเดี่ยว ลักษณะใบแข็งเปราะ ปลายใบแหลม มีสีเขียวสด ที่มักขึ้นรอบๆ ต้น
ดอก ดอกเข็มจะแหลมเล็ก รวมกลุ่มกันเป็นพุ่ม มักจะมีก้านดอกที่หุ้มปกป้องดอกเข็มไว้ ซึ่งจะมีสีและขนาดที่แตกต่างกันไปตามสายพันธุ์

ต้นเต็มมีด้วยกันหลายชนิด และแต่ละสายพันธุ์ ก็มีจุดเด่นที่มีสีแตกต่างกัน ที่สามารถสังเกตได้ง่าย ซึ่งต้นเข็มมีสายพันธุ์ต่างๆ ดังนี้

ต้นเข็มเศรษฐี
เข็มเศรษฐกิจเป็นพันธุ์ที่นิยม เพราะดอกจะมีสีแดงสดตลอดจนถึงก้านดอก ลักษณะของดอกมีช่อสั้น และมีกลีบ 4 กลีบ ปลายดอก แยกเป็น 5 แฉก ซึ่งมีเกสรตัวผู้ที่ติดอยู่ที่ดอกประมาณ 4 อัน ลำต้น มีขนาดกลาง มีความสูงประมาณ 2 – 4 เมตร เจริญเติบโตได้ดี ในดินร่วนซุย

ต้นเข็มสีชมพู
ต้นเข็มสีชมพู หรือบางที่เรียกว่า “เข็มพิษณุโลกสีชมพู” มัลักษณะเป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก ซึ่งมีดอกที่แออักแน่นทึบ ดอกมักจะออกเป็นดอกเป็นพุ่งขนาดเล็ก ต้นเข็มสายพันธุ์นี้ จะออกดอกได้ตลอดทั้งปี อีกทั้งยังออกดอกค่อยข้างเยอะ จึงกลายเป็นอีกสายพันธุ์ที่ได้รับความนิยมเช่นกัน

ต้นเข็มขาว
ดอกเข็มสายพันธุ์นี้ มีจุดเด่นที่กลิ่นหอมละมุน และดอกตูมนั้น มีลักษณะสีเขียวอ่อน แต่เมื่อดอกเจริญเต็มที่ ก็จะแผ่บานเป็นดอกสีขาว 4 แฉก พร้อมกับเกสรที่คอยแทรกอยู่ข้างกลีบดอก ลักษณะใบโค้งมน มีขนาดใหญ่ที่คอยรองรับกลีบดอก พันธุ์ดอกเข็มขาว เป็นไม้พุ่มขนาดกลาง ต้นที่มีขนาดโตเต็มที่ สามารถสูงได้ถึง 2 เมตรเลยทีเดียว

ต้นเข็มชมพูนุช
เข็มชมพูนุช มีลักษณะดอกที่ไม่เหมือนดอกเข็มทั่วไป เพราะเป็นไม้พื้นเมืองของเม็กซิโก ขนาดพุ่มดอก และกลีบดอก มีขนาดเล็กสีชมพูอมม่วง มีกลีบดอกหนา หากตูมจะเป็นดอกเล็กๆ ลักษณะกลมมน เมื่อดอกเจริญเต็มที่ จะแผ่บานออก และโค้งงอตามแรงโน้มถ่วงของโลก ส่วนใบมีลักษณะเรียวยาว ปลายใบแหลม ก้านดอกก็สูงยาวด้วย อีกทั้งช่วงเย็นจะมีกลิ่นหอมอ่อนๆ ด้วย

ต้นเข็มโบว์
เป็นไม้พุ่มที่มีขนาดเล็กถึงกลาง และมีจุดเด่นคือ ใบที่มีรูปร่างสวยงาม คล้ายกับโบว์ ช่อดอก เป็นพุ่มที่หนาแน่นพอประมาณ ดอกมีลักษณะแหลมสีแดง เมื่อดอกเจริญเต็มที่ จะแผ่บานออก 4 – 6 กลีบ ข้างดอกมีเกสรสีเหลืองขึ้นมาแซม

ต้นเข็มอินเดีย
เป็นดอกเข็มสายพันธุ์ใหม่ หรือต้นเข็มอินเดีย เป็นไม้พุ่มเตี้ย มีลักษณะใบคล้ายใบโหระพา ซึ่งมีสีเขียวสด ดอกมีทั้งสีขาว แดง ส้ม ชมพู ซึ่งดอกจะออกเป้นช่อตามยอดต้น

ต้นเข็มแดง
ต้นเข็มแดง เป็นไม้พุ่มขนาดเล็กถึงกลาง ซึ่งมีขนาดตั้งแต่ 0.3 – 5 เมตร ดอกเป็นพุ่มขนาดใหญ่ ที่อัดแน่นไปด้วยดอกย่อยสีแดง เมื่อกลีบดอกบาน จะแผ่นกลีบ 4 – 6 แฉก มีเกสรสีเหลืองแซมข้างกลีบปะมาณ 4 อัน ส่วนใบ เป็นใบเดี่ยว ปลายใบแหลม ลักษณะของใบหนา และแข็ง มีสีเขียวสด และจัดว่าเป็นพันธุ์เข็มที่นิยมปลูกตามบ้าน และนำไปใช้ปนะกอบพิธีทางศาสนา

การปลูกต้นเข็ม

  • การปลูกต้นเข็มในกระถาง
    1. ต้นเข็มจะเจริญเติบโตได้ดีในที่ที่มีแสงแดดส่องถึง และถ้าหากคุณอยากปลุกต้นเข็มในกระถาง ควรใช้กระถางที่มีความสูง 8 – 12 นิ้ว
    2. ปลูกด้วยดินร่วน ผสมปุ๋ยคอก หรือปุ๋ยหมัก และแกลบผุในอัตราส่วนเท่า ๆ กัน
    3. สิ่งสำคัญ เมื่อต้นเข็มเติบโตขึ้น ต้องทำการเปลี่ยนกระถาง และเปลี่ยนดิน (โดยระยะเวลาเปลี่ยนกระถาง ไม่ควรเกิน 1 ปี)
  • การปลูกต้นเข็มประดับสวน และปลูกริมรั้ว
    1. ต้องขุดดินให้ลึกประมาณ 30×30×30 เซนติเมตร
    2. ใช้ดินร่วน ผสมปุ๋ยหมัก หรือปุ๋ยคอก ในอัตราส่วน 1 : 2 ผสมกับดินปลูก
    3. หากต้องการปลุกต้นเข็มริมรั้ว ต้องลงต้นเข็มติดกัน เพื่อให้ต้นเข็มโตในลักษณะจับกลุ่มกัน

การขยายพันธุ์ต้นเข็ม

สามารถทำได้ทั้งปักชำกิ่ง ตอนกิ่ง และการเพาะเมล็ด แต่ในส่วนใหญ่จะนิยมขยายพันธุ์ด้วยการปักชำ และตอนกิ่งมากกว่า เนื่องจากได้ผลดีกว่านั่นเองค่ะ

ต้นจำปาต้นจำปา

ต้นจำปาชื่อสามัญ: Champaca                  ต้นจำปามีถิ่นกำเนิด จีน อินเดีย ไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย ซึ่งสามารถพบได้ ในเขตป่าดงดิบ ทั่วทุกภาคของประเทศ ความเชื่อและความเป็นมงคล เป็นไม้มงคลที่ผู้เกิดราศีตุลย์ ซึ่งควรปลูกไว้ประจำบ้าน เพื่อแสดงความรักต่อผู้อื่น และเพื่อให้มีแต่คนรัก ลักษณะทั่วไป ลำต้นเป็นไม้ยืนต้นลำต้นขนาดกลาง ลำต้นกลมสูงประมาณ 20 ฟุต สีน้ำตาลปนขาว

กฤษณากฤษณา

กฤษณา ไม้กฤษณา  ต้นไม้หอม ไม้กฤษณาตอนที่ยังไม่เกิดบาดแผลจะมีเนื้อไม้สีขาว แต่เมื่อเกิดบาดแผลแล้ว ก็จะมีน้ำมันสีดำเกิดขึ้น และขยายวงกว้างออกไป เมื่อทิ้งไว้หลายปี จนเป็นสีดำสนิท หรือสีน้ำตาล จะกลายเป็นไม้กฤษณาเกรดดี ราคาสูงราวๆ หลายหมื่นบาทเลยทีเดียว ประวัติความเป็นมา ไม้หอมกฤษณา เป็นไม้หอมที่มีคุณค่ามาตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ เป็นหนึ่งในของหอมธรรมชาติ 4 อย่าง เรียกว่า จตุชาติสุคนธ์ ซึงใช้เผาและประพรมในพิธีกรรมต่างๆ เป็นเครื่องประทินผิว และใช้เข้าเครื่องยาหอมมาแต่อดีต พระเจ้ากรุงสยาม คือ พระนารายณ์มหาราชได้โปรดให้ผูกขาดการค้าไม้กฤษณาให้ซื้อขายจากหลวง ทำรายได้แก่ประเทศชาติมาหลายยุคหลายสมัย ต่อมาจึงถูกยกเลิกในสมัยรัชกาลที่ 4

แก้วเจ้าจอมแก้วเจ้าจอม

แก้วเจ้าจอมชื่อสามัญ : Lignum vitae                  แก้วเจ้าจอม เป็นพันธุ์ไม้ประจำถิ่นแคริบเบียน เป็นต้นไม้ทรงเสน่ห์ที่มีดีมากกว่าดอกหอมชื่นใจ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงนำพันธุ์ไม้ชนิดนี้เข้าสยามจากชวา (อินโดนีเซีย) แล้วทรงนำมาปลูกในเขตพระราชอุทยานวังสวนสุนันทา ซึ่งมีเพียงต้นเดียวเท่านั้นที่เป็นต้นดั้งเดิม อยู่ที่พระบรมราชานุสรณ์ สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์พระบรมราชเทวี และในปัจจุบัน ได้มีการขยายและปลูกตามส่วนต่างๆ ภายในมหาวิทยาลัย ได้กลายมาเป็นดอกไม้สัญลักษณ์ ประจำมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา ความเชื่อและความเป็นมงคล เชื่อกันว่าแก้วเจ้าจอมคือ “ต้นไม้มงคล” เพราะมีชื่อมงคล